|
W Turcji, gdziekolwiek spojrzysz znajdziesz wiele „oczu” spoglądających na Ciebie. To tradycyjna w tureckiej kulturze ozdoba Nazar Boncuğu (bonjouk) lub „Oko Proroka chroniące przed złym spojrzeniem”. Ludzie wieszają mały amulet oka proroka po tylnej stronie lustra w samochodzie, blisko drzwi wejściowych do domu czy biura, czy wreszcie przypinają małe koraliki z okiem proroka na wewnętrznych stronach ubrań. Czasami nawet można zostać obdarowanym przez życzliwego gospodarza małym paciorkiem Nazara. Oka proroka stanowią piękne uzupełnienie wzornictwa bransoletek, naszyjników, kolczyków czy pierścionków. Można uznać, iż Nazar spotkamy wszędzie tam, gdzie sięga ludzkie oko.

Krótka historia NAZAR
Pewnego razu był kamień na skraju morza, którego nawet siła stu mężczyzn i ogromna moc dynamitu nie mogła poruszyć i rozłupać. Był również człowiek w miasteczku nieopodal morza, który był znany ze złego spojrzenia (Nazar). Po długich wysiłkach mieszkańcom udało się przekonać tego człowieka, aby udał się z nimi nad brzeg morza. Gdy się tam znaleźli, Nazar odrzekł: „O Boże, cóż to za wielki kamień”. Tuż po wypowiedzeniu tych słów wszyscy zebrani usłyszeli wielki trzask i zobaczyli jak ten olbrzymi głaz rozłupał się na dwie części.

NAZAR - przykładowe wierzenia
Siła oka proroka (Nazar) jest powszechnie akceptowana, jako element występujący w życiu codziennym. Wyraz Nazar oznacza patrzenie lub spojrzenie, które jest często spotykane w literaturze w określenia jak „ Nazar dotknął jej”, w odniesieniu do młodej kobiety, która na przykład zagadkowa traci wzrok.
Oto inny przykład obrazujący moc Nazar. Kobieta rodzi zdrowe dziecko, o czym sąsiedzi przychodzą by zobaczyć maleństwo. Eksponują szczególnie komplementy podkreślające jak zdrowe i urocze jest niemowlę. Po tak wielkim zauroczeniu tygodnie później dziecko zostaje znalezione martwe w swojej kołysce. Śmierć dziecka nie znajduje żadnego racjonalnego wytłumaczenia. W tej sytuacji jest to przypisywane Nazar. Komplementy kierowane w określoną część ciała dziecka mogą wywołać Nazar. Dlatego każda turecka matka mocuje na ubranku swojego dziecka mały paciorek Boncuk. ( Można w tym miejscu znaleźć pewne analogie w odniesieniu do naszej polskiej kultury, gdzie jako element ochronny dla dziecka przed urokami stosuje się czerwone dodatki do ubranek. ) Gdy znajdzie się zniszczonego Nazar Boncuk, oznacza iż wypełnił swoje zadanie ochronne i szybko powinien być wymieniony na inny.

NAZAR na świecie
Oko proroka występuje nie tylko w kulturze tureckiej, ale także w wielu innych krajach regiony Morza Śródziemnego. W Grecji możemy spotkać go pod nazwą xematiasma (ξεμάτιασμα), we Włoszech - jettatura, w Izraelu - „aynore or chore” z hebrajskiego „ayin harac”, w krajach arabskich „ayin hasad”, w krajach hiszpańskojęzycznych „quebranto”, w krajach portugalskojęzycznych „olho gordo”, w Armenii „pasternak”, w Irlandii „droch-shuil”, w krajach anglojęzycznych „evil eye”.
|